Starfandi einstaklingum fjölgar mest í hönnun og arkitektúr

11. maí 2023
Áhorfendur á DesignTalks 2023. Mynd/ Aldís Pálsdóttir

Rekstrartekjur í menningu og skapandi greinum voru rúmlega 126 milljarðar árið 2021 og hækkuðu um 5,6% frá fyrra ári samkvæmt nýútkomnum menningarvísi Hagstofunnar. Milli áranna 2019 og 2021 hækkuðu rekstrartekjur hins vegar einungis um 0,4% á verðlagi ársins 2021. Rekstrartekjur 2021 voru hæstar í kvikmyndum og sjónvarpi eða um 22% af heildartekstrartekjum og tæp 15% í fjölmiðlum annars vegar og hönnun og arkitektúr hins vegar.

Milli 2020 og 2021 jukust rekstrartekjur mest í tónlist, um 54%, og í menningararfi, eða 34%. Hins vegar var mesti samdráttur í þeim greinum árið á undan (eða á milli áranna 2019 og 2020) þegar rekstrartekjur drógust saman um 44% í tónlist og 43% í menningararfi. Rekstrartekjur hækkuðu mest í tölvuleikjum, um 47%, og í kvikmyndum, um 25% á milli áranna 2019 og 2020. 

Sé horft til fimm ára tímabilsins, 2017-2021, lækkuðu rekstrartekjur í menningu og skapandi greinum að jafnaði um 4,2%. Þar af lækkuðu þær í fimm greinum og hækkuðu í sjö. Mesta hækkunin á því tímabili var í kvikmyndum og sjónvarpi, um 44% og í tölvuleikjum, um 40%., en mesta lækkunin í prentun, 46%. 

Á tíu ára tímabili, 2012-2021, jukust rekstrartekjur í menningu og skapandi greinum alls um 2,9%. Aukningin var mest í menningararfi þar sem rekstrartekjur fjórfölduðust, fóru úr 425 milljónum í 1,8 milljarða, og í hönnun og arkitektúr þar sem rekstrartekjur fóru úr 8,4 milljörðum í 18,2 milljarða. Þá varð tæplega tvöföldun á rekstrartekjum í kvikmyndum og sjónvarpi og listnámi. Rekstartekjur lækkuðu aftur á móti í tveimur menningargreinum á sama tímabili, mest í prentun, um 60%. 

Starfandi einstaklingum fjölgar mest í hönnun og arkitektúr
Árið 2022 störfuðu flestir í hönnun og arkitektúr, eða 15,6% af starfandi í menningu og skapandi greinum. Starfandi einstaklingum í hönnun og arkitektúr hefur jafnframt fjölgað hlutfallslega mest á síðasta áratug, eða um 63% og næstmest í myndlist, um 49,5%. Starfandi fólki fjölgaði á tímabilinu í sjö menningargreinum en fækkaði í fimm. Þar af var mesta fækkun í greinum fjölmiðlunar og prentunar, þar sem fjöldi starfandi einstaklinga árið 2022 var um helmingur þess fjölda sem var fyrir áratug. Helsta skýringin á fækkun innan fjölmiðla er breyting á rekstrarfyrirkomulagi innan greinarinnar og því má ætla að ekki sé um eiginlega fækkun fjölmiðlafólks að ræða. 

Fjöldi alls starfandi í menningu og skapandi greinum fækkaði þannig um 6,6% frá 2013 til 2022, en ef fjölmiðlar og prentun eru undanskilin var var fjölgun starfandi í öðrum menningargreinum og skapandi greinum 21,7% á tímabilinu.

Skjáskot/Hagstofan
Dagsetning
11. maí 2023
Höfundur
Álfrún Pálsdóttir

Tögg

  • Greinar
  • Fagfélög
  • Menningarvísir