Við vitum hver greiddi fyrir flísalímið. En hver hannaði húsið?
Við megum svo sannarlega gleðjast þegar nýjar byggingar eru teknar í notkun, almenningsrými verða til eða ný hönnun lítur dagsins ljós og segja frá því. Sem betur fer eigum við framúrskarandi arkitekta og hönnuði hér á landi og því er mjög oft tilefni til að fagna nýju hugviti og sköpun.
Í erli dagsins vill þó stundum gleymast lítið en mikilvægt atriði.
Þegar fjallað er um nýjar byggingar fáum við oftast upplýsingar um fermetraverðið, hverjir kostuðu verkið, eigendur, stundum verktaka en of oft vantar það allra augljósasta: Hverjir hönnuðu verkið?
Það er við engan að sakast. Fjölmiðlafólk vinnur hratt og upplýsingarnar sem berast eru misjafnar. En nafngreining höfunda skiptir máli. Að nafngreina hönnuði á að vera jafn sjálfsagt og að geta höfunda bóka eða tónverka.
Arkitektafélag Íslands og Miðstöð hönnunar og arkitektúrs vilja því vekja athygli fjölmiðla á mikilvægi þess að nafngreina arkitekta og aðra hönnuði þegar fjallað er um byggingar, almenningsrými og önnur hönnuð verk.
Það er ekki aðeins spurning um góða venju eða faglega viðurkenningu. Höfundaréttur felur einnig í sér rétt höfundar til nafngreiningar. Í 4. gr. höfundalaga segir að skylt sé, eftir því sem við getur átt, að geta nafns höfundar þegar verk er birt.
Að nefna höfundinn gerir umfjöllunina einfaldlega betri. Það hjálpar okkur að skilja að hið byggða umhverfi verður ekki til af sjálfu sér. Bak við byggingar, rými, húsgögn, grafíska hönnun og aðra hönnun eru hugmyndir, ákvarðanir, þekking, reynsla og fagleg vinna fólks.
Nafngreining stuðlar þannig að ríkari umræðu um arkitektúr, hönnun og hið byggða umhverfi, umræðu sem við þurfum meira af.
Við hvetjum því alla sem fjalla um arkitektúr eða hönnun að hafa eitt einfalt atriði í huga:
Hver hannaði verkið?
Eflum samtalið, virðum höfundarétt og höldum áfram að gleðjast yfir því sem vel er gert!
